S.E.N.İ.  G.Ö.R.Ü.Y.O.R.U.M.

19 Mart 2018 / Dr. Engin Baran

2016 yılında Fox Film Corporation, “Morgan” filminin çekimlerini tamamladı. Yapay Zeka (AI) ile üretilmiş bir insanı konu alan filmin fragmanı için yapımcılar o güne kadar denenmemiş bir yola başvurdular. IBM’in Yapay Zeka uygulaması Watson’a çok sayıda korku filmi izlettirdiler. Sonra Watson’dan filmin fragmanında olması gereken en korkunç sahneleri seçmesini istediler. Sinema tarihinde ilk kez Yapay Zekayı konu alan bir filmin fragmanı Yapay Zeka altyapısıyla hazırlandı.

 

Bugün dünyada aktif olarak kullanılan 17 milyar kamera var. Bu rakamın dört yıl içerisinde 45 milyarı bulması bekleniyor. Yani Gözlerin İnterneti, Nesnelerin İnternetini geçecek gibi.Bunun sebebi artık çok daha fazla cihazın içinde kamera olması. Arabalar, cep telefonları, dronelar, makinalar, ATM’ler ve aklınıza gelebilecek her türlü cihaz artık kamerayla üretiliyorlar.

 

Ama asıl değişim başka bir alanda yaşanıyor. Kameralar artık akıllandı. Eskisi gibi sadece wi-fi üzerinden veri transferi yapmak yerine, kendi içlerinde barındırdıkları Yapay Zeka ile görüntü işliyorlar, karar veriyorlar ve aksiyona geçiyorlar.

 

Bu konuda ilk dönüm noktası belki de 2012 yılındaki ImageNet Yarışması oldu. Toronto Üniversitesi’nden yarışmaya katılan ekip SuperVision adını verdikleri algoritmayla 1000’den fazla kategoride milyonlarca resmi oldukça yüksek doğrulukla tanımlayarak tüm rakiplerini silip süpürdüler. Bugün bu algoritmanın gelişmiş versiyonları görsellerde nesneleri bir insan kadar doğru tanımlamaya çok yaklaştılar. 2017 Aralık ayında da Google bu altyapıyı statik resimlerden videolardaki aksiyonları anlık olarak tanımlayacak şekilde geliştirdi.

 

Yani artık Yapay Zeka Kameraları hayatımıza giriyor. Örneğin Google, bu sene başında ilk AI destekli kamerası Google Clips’i çıkardı. Google Clips’i bir noktaya koyuyorsunuz, o içindeki AI algoritmasıyla yüzleri tanıyor, en ilginç anları belirliyor ve doğru anda kendi kendine kayıt yapmaya başlıyor.

 

Hayatta doğru anları yakalamaktan daha önemli durumlar da var tabii ki. Sağlık gibi örneğin.

 

Kapsül endoskopi yöntemiyle yuttuğunuz vitamin boyunda bir mini kamera tüm sindirim sisteminizi inceleyip, görünleri Bluetooth üzerinden vücudunuza bağlı bir sabit diske kaydediyor. Ya da damarların içinde dolaşıp kalp krizine yol açabilecek lezyonları belirliyor.

NaviENT sistemi endoskopik sinüs ameliyatlarında kullanılan tüm aletlerin konumunu 3 boyutlu olarak gösteriyor. Böylece beyne ve göze zarar gelmesini engelliyor.

 

Nanit, bebeğinizin uykusunu izleyen bir uygulama. Bebeğini uyurken görmeyi ve uyku kalitesiyle ilgili her sabah yorum almayı hangi ebeveyn istemez ki?

 

Bu kameraların kullanıldığı bir başka alan da güvenlik.

 

Lighthouse AI, güvenlik kameralarını daha da ileriye taşıyor. Aplikasyona her türlü soruyu sorabiliyorsunuz. “Dün akşam eve yabancı birisi geldi mi?” ya da “Sabah köpeği kim dışarıya çıkardı?” gibi.

 

EZVIZ evinize girmesine izin verdiğiniz kişileri tanıyor. Caterpillar, uykusu gelen iş makinası operatörlerini uyarıyor. Ford, araçların şeridi terk edip etmediğini kontrol ediyor.

 

Etna yanardağının içini drone’lara bağlı termal kameralarla kontrol ediyoruz. Halı ve tekstil ürünlerinin düzgün kesilip kesilmediğini ya da fabrikada üretilen dişlilerin doğruluğunu test ediyoruz.

 

Elimizde, Las Vegas’taki konserde kalabalığa ateş açan ve 59 kişiyi öldürüp, 527 kişiyi yaralayan Stephan Paddock’un olaydan önceki bir haftada çekilmiş 200 farklı görüntüsü var.

 

Tarımda da değişim söz konusu. Şanghay’da Guo Feng ve arkadaşları çileklerin en olgunlarını seçip toplayan bir robot yaptılar. Dr. Tomas de Boer, domates bitkisinin sadece eski yapraklarını kesen bir robot üretti.

 

Uygulama alanları bununla da bitmiyor.

 

Kaliforniya’da Caliburger bir kiosk üzerine yerleştirdiği akıllı kamera ile müşteriyi tanıyor ve ona en sevdiği menüleri teklif ediyor. Çin’de KFC’de “Smile to Pay”adlı uygulamayla ekrana gülümseyerek Alipay üzerinden piliç menü almanız mümkün.

 

Singapur’da Sushi Express kameralarla bantta akan suşilere nasıl baktığınızı inceliyor ve mutfaktaki ahçılara hangi çeşitleri öncelikli olarak hazırlamaları gerektiğini söylüyor.

 

iPhone X’te kaşlarınızla oynayabileceğiniz bir oyun bile var: Rainbrow.

 

Shred ve Magisto gibi uygulamalar çektiğiniz videoları AI ile işleyip seçtiğiniz müzikle uyumlu, akıcı ve heyecanlı klipler üretiyorlar.

 

Tüm bu gelişmelerle akıllı kameralar 2018 Fjord Trendleri arasına yerleşti bile.

 

Peki ya özel hayatın gizliliği?

 

Facebook geçtiğimiz haftalarda yeni yüz tanıma sistemi ile başkalarının fotoğraflarında etiketlenmemeniz durumunda bile sizi tanıyıp, bu fotoğraflarda etiketlenip etiketlenmemek istediğinizi sormaya başladı.

 

Kendimizi The Circle benzeri bir dünyada bulmamıza ne kadar kaldı?

 

Umalım ki, Yapay Zeka yarın gerçek hayatta yaşadıklarımızın fragmanını çektiğinde ortaya Morgan’dan daha huzurlu bir film çıksın.